Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Słupsku

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 3 listopada 2025 r.

Sąd Okręgowy w Słupsku I Wydział Cywilny

w składzie następującym:

Przewodniczący: sędzia Hanna Kaflak-Januszko

Protokolant: st. sekretarz sądowy Karina Hofman

po rozpoznaniu w dniu 13 października 2025 r. w Słupsku

na rozprawie

sprawy z powództwa Banku (...) Spółki Akcyjnej w W.

przeciwko K. K. i J. K.

o zapłatę

I. umarza postępowanie co do 256 881,46 zł z odsetkami;

II. oddala powództwo w pozostałym zakresie;

III. zasądza od powoda Banku (...) Spółki Akcyjnej w W. na rzecz pozwanych K. K. i J. K. solidarnie 10 834,00 zł (dziesięć tysięcy osiemset trzydzieści cztery i 00/100 zł) kosztów procesu z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty.

I C 12/22

UZASADNIENIE

Powód (...) (...) w (...) .12.2021 r. pozwał K. K. i J. K. o zapłatę solidarnie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 18.12.2021 r. do dnia zapłaty:

1. 348 999,01 zł kapitału kredytu,

2. 214 041,45 zł zwrotu wynagrodzenia za korzyść majątkową uzyskaną przez korzystanie z udostępnionego kapitału kredytu przez urealnienie wysokości dochodzonego kapitału.

Uzasadnił, że w toku jest postępowanie z powództwa pozwanych o zapłatę z żądaniem ustalenia umowy kredytu za nieważną ze względu na postanowienia abuzywne, więc powód ma roszczenie restytucyjne w związku z koniecznością zwrotu przez strony wzajemnych świadczeń – zgodnie z regułami bezpodstawnego wzbogacenia.

Pozwani wnieśli o oddalenie powództwa, podnosząc jego przedwczesność, jak i zarzut przedawnienia (zwł. wobec upływu 3 lat od wypłaty kapitału) oraz zarzut potrącenia własnych wierzytelności - wynikających z nieważności umowy kredytu. Negowali roszczenie zapłaty za korzystanie z kapitału.

Pismem z datą 4.07.2023 r. - wobec prawomocnego potwierdzenia nieważności umowy i zasądzenia wynikających z tego należności pozwanych – przedłożyli oświadczenie z 3.07.2023r. o potrąceniu złożone powodowi, wskazując, że pozostaje ich dłużnikiem.

Powód pismem z datą 18.08.23 r. cofnął powództwo o zapłatę 214 041,45 zł, wnosząc o 256 881,46 zł na podstawie art. 358 ¹ § 3 kc.

Powód pismem z datą 15.02.2024 r. cofnął pozew co do obu żądań ponad kwotę kapitału.

Pozwani podtrzymali, że wnoszą o oddalenie powództwa. Wskazali, że zwrócili powodowi kwotę kapitału i od zakończenia ww. sprawy deklarowali wolę rozliczenia się, więc uważali, że powód nie powinien dochodzić odsetek.

Powód pismem z datą 19.05.2025 r. cofnął pozew co do 326 760,25 zł, podtrzymując żądanie o zapłatę 23 238,76 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 4.07. 2023 r. do dnia zapłaty oraz odsetek ustawowych za opóźnienie od 348 999,01 zł od 18.12.2021 r. do 3.07.2023r. Uznał bowiem za skuteczne potrącenie pozwanych w zakresie 326 760,25 zł wpłaconych na poczet rat i negując możność potrącenia odsetek, wskazując, że nie zostały zasądzone przez sąd.

Pozwani podtrzymali stanowisko, a nadto wskazali, że przelewem z 5.06.2025 r. uiścili 23 238,76 zł i podkreślili, że dopiero w kwietniu 2025 r. bank zaczął respektować wyrok w ich sprawie i mogli wykreślić hipotekę.

Sąd ustalił, że:

Strony zawarły umowę z datą 27.08.2007 r.1 kredytu hipotecznego na budowę domu i innych kosztów na cele mieszkaniowe, podwyższonego aneksem, w wyniku czego pozwanym wypłacono 349 999,01 zł.

11.10.2017 r. nie doszło do ugody na tle sporu co do umowy, gdyż pozwany nie stawił się na posiedzenie pojednawcze.

Pismem datowanym na 8.03.2018 r. kredytobiorcy wystąpili z pozwem o zapłatę ze względu na abuzywność postanowień umowy kredytu z ewentualnością nieważności umowy.

Bank pismem z 19.11.2018 r. odpowiedział na pozew, negując jego zasadność.

Pismem z 29.11.2021 r., doręczonym 3.12.2021 r., bank wezwał kredytobiorców o zapłatę dochodzonej kwoty wobec ich pozwu, podważającego ważność umowy – w terminie 14 dni.

Wyrokiem Sądu R. (...) w W. z 22.12.2021 r. w sprawie o zapłatę wpłat na poczet kredytu - przesłankowo została stwierdzona nieważność umowy.

Wyrokiem Sądu (...) w W.z 29.12.2022 r. apelacja banku od powyższego wyroku została oddalona.

Pismem datowanym na 3.07.2023 r. kredytobiorcy złożyli bankowi oświadczenie o potrąceniu w oparciu o ww. wyrok.

Przelewem z 5.06.2025 r. kredytobiorcy uiścili bankowi 23 238,76 zł.

bezsporne

Sąd nie uwzględnił powództwa,

uznając, że doszło do rozliczenia stron w zakresie sporu dotyczącego tzw. kredytu frankowego i niezasadne jest dochodzenie przez powoda dalszych roszczeń. Dlatego zbędne było prowadzenie postępowania dowodowego, gdyż ocena sprowadzała się do oceny prawnej, a w niezbędnym zakresie stan faktyczny nie był kwestionowany.

Na wstępie sąd zauważy, że w sprawie zaistniał ten problem, że sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie - ma inny pogląd prawny co do terminu rozliczeń stron niż w wiodących liniach orzeczniczych, które zaważyły na rozstrzygnięciu potwierdzającym, że strony powinny rozliczyć się wobec nieważności umowy kredytu.

Otóż sąd uważa, że konsekwencją ustalenia nieważności umowy jest rozliczenie tego, co świadczyły strony na podstawie art. 410 kc i wobec tego podzielić należy pogląd odwołujący się do stanowiska doktryny i orzecznictwa, że dopiero wskutek stwierdzenia nieważności, wymagalne stają się roszczenia o zwrot świadczeń wobec odpadnięcia podstawy2 ,3 (co dezaktualizuję obawę przedawnienia wyrażoną przez powoda, który wytoczył niniejszy proces równocześnie z już toczącym się na kanwie sporu stron). I jak wynika z poglądów doktryny przy tej podstawie prawnej nie ma uzasadnienia do innych roszczeń, gdyż zauważano w niej :

Świadczenie nienależne jest tylko jednym z wypadków bezpodstawnego wzbogacenia. I tu zwrot świadczenia co do zasady wiąże się z błędem co do tego, że świadczenie jest należne i w pewnej mierze uwarunkowane dobrą wolą odbiorcy świadczenia4. Dlatego dopiero od skutecznego powołania się na nieważność można oczekiwać odsetek na podstawie art. 481 kc za nieuiszczenie świadczenia w terminie z tego tytułu5 (dlatego odsetki można zasądzać w sprawie rozstrzygającej o ważności umowy od dnia uprawomocnienia się wyroku, skoro sąd ma badać szereg przesłanek, by finalnie ustalić, czy potwierdzić nieważność umowy6). W następstwie stwierdza się, że nie ma podstaw do dodatkowych roszczeń , argumentując m.in., że byłoby to de facto jak wykonywanie umowy.7 Należy zauważyć, że wobec art. 405 kc wzbogaceniem jest w przypadku świadczenia nienależnego samo świadczenie i stąd następuje zwolnienie od analizy, czy doszło do wzbogacenia (faktem jest, że zostało spełnione). Natomiast poszerzenie postrzegania wzbogacenia w rozpatrywanym przypadku nie znajduje uzasadnienia w art. 405-409 kc (przewidują zwrot przedmiotu wzbogacenia lub jego substratu, gdy zwrot jest niemożliwy z uzupełnieniem roszczeniami odszkodowawczymi i potrącenia nakładów w uzasadnionych przypadkach).

Nadto brak możliwości dochodzenia dodatkowych roszczeń przez bank został potwierdzony orzeczeniami (...) (vide zwł. : (...)).

I generalnie analiza w sprawie powinna mieć na uwadze realizację celów dyrektywy 93/13 – by nieuczciwe warunki nie były zamieszczane w umowach zawieranych przez sprzedawców lub dostawców z konsumentami oraz, jeżeli jednak takie warunki zostają w nich zawarte, aby nie były one wiążące dla konsumenta, oraz by zagwarantować, aby umowa obowiązywała strony zgodnie z zawartymi w niej postanowieniami, pod warunkiem że po wyłączeniu z umowy nieuczciwych warunków może ona nadal obowiązywać. Warunki umowy, które nie były indywidualnie negocjowane, mogą być uznane za nieuczciwe, jeśli stoją w sprzeczności z wymogami dobrej wiary, powodują znaczącą nierównowagę wynikających z umowy, praw i obowiązków stron ze szkodą dla konsumenta.

W konsekwencji powyższego niezasadne było żądanie powoda zapłaty należności za udostępnienie konsumentom kapitału kredytu, jak i co do spłaconego kapitału. Natomiast roszczenie o odsetki za opóźnienie w zwrocie kapitału w wyniku potwierdzenia nieważności umowy, nie zostało uwzględnione, jako stanowiące przejaw nadużycia prawa wobec zbędnego powielania drogi sądowej i niekonstruktywnego negowania wyniku wcześniej zakończonej prawomocnie sprawy co do tego sporu bez woli jego zakończenia mimo deklaracji konsumentów, by przystąpić do rozliczenia (art. 5 kc).

Wobec przebiegu sporu widocznego w sprawozdaniu o toku postępowania – sąd uznał cofnięcia pozwu tylko w zakresie drugiego żądania o zapłatę korzyści, mając na uwadze, że aktualne orzecznictwo (...) definitywnie przesądziło o niezasadności roszczeń tego typu, co można wiązać z decyzją powoda o ograniczeniu powództwa. I postępowanie zostało umorzone na podstawie art. 355 w zw. z art. 203 kpc. Natomiast w pozostałym zakresie cofnięcie skoro roszczenia nie było połączone ze zrzeczeniem się roszczenia, a więc mimo, że nastąpiło przed rozpoczęciem rozprawy, sąd orzekł merytorycznie zgodnie ze stanowiskiem pozwanych, obserwując długotrwały brak dobrej woli powoda w racjonalizacji sporu stron, który w ocenie sądu w ogóle powinien zakończyć się wycofaniem w całości pozwu w niniejszej sprawie bez dalszego angażowania sądu w rozstrzygnięty spór.

O kosztach rozstrzygnięto generalnie na podstawie art. 98 § 1 i 1 ¹ kpc w zw. art. 102 kpc z § 2 pkt. 7 rozporządzenia z 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Mimo częściowego umorzenia i wpłaty pozwanych w toku procesu, powództwo należy uznać za przegrane (powód zbędnie wykreował koszty niniejszego procesu).

W konsekwencji do zwrotu po prawomocności postanowienia o umorzeniu pozostaje tylko opłata co do roszczenia, co do którego doszło do umorzenia ( 12 845 zł/2 – 30 zł opłaty minimalnej = 6393 zł).

1 z datą zawarcia 28.08.2007 r.

2zobowiązanie do zwrotu nienależnego świadczenia ma charakter bezterminowy (por. wyrok SN z dnia 17 grudnia 1976 r., III CRN 289/76, LEX nr 7893 oraz uchwała SN z dnia 6 marca 1991 r., III CZP 2/91, OSNCP 1991, nr 7, poz. 93); w takiej sytuacji termin spełnienia takiego świadczenia musi być wyznaczony zgodnie z art. 455 k.c., a zatem niezwłocznie po wezwaniu skierowanym przez zubożonego.

3 zob. też – zwł. pkt. 9:

https://bip.(...).pdf

4 Tak E. Ł. :Bezpodstawne wzbogacenie” , C.H. B., W-wa 2000

5 komentarz P. K. w Komentarzu do kodeksu cywilnego pod red. K. O. w systenie L. do art. 410

6 vide też (...), gdzie (...) wskazujący na ocenę sądu po zbadaniu szeregu kwestii, w tym możności utrzymania umowy

7 Por. H. C. cytowanych już materiałach, jak i por. E. Ł. : roszczenie restytucyjne nie jest "czystym" zobowiązaniem pieniężnym i odsetki nie wchodzą tu w grę, a zobowiązania zwrotu świadczeń obu stron powstają i stają się wymagalne z momentem orzeczenia o nieważności umowy w :

https://www.(...).html